Meta, công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp, đang chuẩn bị thực hiện một dự án hạ tầng mạng lưới có quy mô chưa từng thấy. Theo các nguồn tin tư nhân, tập đoàn này dự định đầu tư hơn 10 tỷ USD để xây dựng một hệ thống cáp quang ngầm Internet dài hơn 40.000 km, bao phủ toàn bộ các mahãdục trên thế giới. Đây là lần đầu tiên Meta sở hữu và kiểm soát độc quyền một tuyến cáp quang lớn, thay vì chỉ đồng sở hữu như trước đây.
Quy mô và lộ trình của dự án cáp quang Meta
Theo thông tin từ chuyên gia hạ tầng cáp ngầm Sunil Tagare, người đầu tiên công khai kế hoạch này vào tháng 10, tuyến cáp sẽ được xây dựng theo một hình dáng độc đáo. Lộ trình được thiết kế như hình chữ W quanh Trái Đất:
- Chặng đầu tiên: Từ bờ đông nước Mỹ đến Ấn Độ, đi qua Nam Phi
- Chặng thứ hai: Từ Ấn Độ trở lại bờ tây nước Mỹ, đi qua Australia
Tổng chiều dài vượt quá 40.000 km, khiến đây trở thành một trong những dự án hạ tầng mạng Internet phức tạp nhất từng được khởi động bởi một công ty công nghệ.
Vốn đầu tư và lộ trình thực hiện
Dự án bắt đầu với ngân sách khởi động 2 tỷ USD, nhưng sẽ tăng dần trong suốt quá trình thực hiện, cuối cùng có thể lên tới 10 tỷ USD trở lên. Meta dự kiến sẽ công bố thêm chi tiết chính thức vào đầu năm 2025, bao gồm lộ trình thi công cụ thể, khả năng truyền tải dữ liệu và các lý do chiến lược đằng sau dự án này.
Một nguồn tin thân cận với Meta xác nhận về dự án nhưng cho biết mọi công việc vẫn ở giai đoạn sơ khai. Công ty hiện không bình luận công khai về các thông tin chi tiết tài chính.
Tại sao Meta cần một tuyến cáp quang riêng?
Kiểm soát đường truyền dữ liệu: Cáp quang riêng sẽ cung cấp đường truyền dữ liệu độc lập cho Meta, cho phép công ty ưu tiên lưu lượng trên các nền tảng của mình mà không phải chia sẻ băng thông với các công ty khác.
Cải thiện trải nghiệm người dùng: Với đường truyền riêng, Meta có thể giảm độ trễ (latency) và tăng tốc độ tải nội dung trên Facebook, Instagram và WhatsApp, đặc biệt ở các khu vực xa như Nam Phi, Ấn Độ và Úc.
Giảm rủi ro địa chính trị: Một hạ tầng mạng độc lập giúp Meta giảm phụ thuộc vào các đối tác viễn thông hoặc chính phủ của các nước. Điều này đặc biệt quan trọng khi các quốc gia ngày càng áp dụng các chính sách giới hạn kiểm soát Internet.
Hỗ trợ phát triển AI: Meta cũng có kế hoạch phát triển các trung tâm dữ liệu tại Ấn Độ để hỗ trợ các dịch vụ AI. Một tuyến cáp quang chuyên dụng sẽ cung cấp kết nối cần thiết cho những cơ sở này.
Sự thay đổi trong chiến lược đầu tư hạ tầng mạng
Dự án của Meta phản ánh một xu hướng lớn trong ngành công nghệ: các công ty công nghệ lớn không còn dựa vào các liên minh viễn thông để xây dựng hạ tầng mạng. Thay vào đó, họ đầu tư trực tiếp vào hạ tầng sở hữu riêng.
Theo Telegeography, Meta hiện đồng sở hữu 16 tuyến cáp quang trên thế giới, gần đây nhất là tuyến 2Africa bao quanh châu Phi. Tuy nhiên, chiến lược mới của Meta là nắm giữ quyền sử dụng hoàn toàn một tuyến cáp lớn, thay vì chỉ chia sẻ quyền sử dụng với các đối tác khác.
Thách thức trong quá trình thi công
Việc xây dựng một tuyến cáp quang dài 40.000 km không phải là công việc đơn giản. Một trong những thách thức chính là số lượng công ty có khả năng thi công hạ tầng cáp ngầm này khá hạn chế. Các nhà thầu lớn như SubCom đã nhận các hợp đồng từ những khách hàng lớn khác, điều này có thể gây chậm trễ cho dự án của Meta.
Một giải pháp khả thi mà Meta đang xem xét là triển khai dự án theo từng đoạn, thay vì xây dựng toàn bộ tuyến cáp cùng một lúc. Điều này sẽ giúp phân tán chi phí và giảm rủi ro hoàn thành dự án.
Ai quản lý dự án này?
Dự án được giám sát bởi Santosh Janardhan, người đứng đầu bộ phận hạ tầng toàn cầu của Meta. Công ty có đội ngũ chuyên gia trên toàn cầu chịu trách nhiệm lập kế hoạch và giám sát quá trình thực hiện. Hiện tại, dự án đang được triển khai từ chi nhánh của Meta tại Nam Phi, cho thấy sự ưu tiên của công ty đối với vùng châu Phi trong chiến lược mở rộng hạ tầng mạng lưới.
Tác động đối với người dùng Việt Nam
Mặc dù tuyến cáp chính sẽ chạy từ Mỹ qua Nam Phi, Ấn Độ và Úc, nhưng hệ thống này có thể gián tiếp tác động tới người dùng Việt Nam. Khi Meta có một hạ tầng mạng riêng, công ty có thể tối ưu hóa kết nối đến các trung tâm dữ liệu khu vực Đông Nam Á, giúp cải thiện tốc độ tải nội dung trên Facebook, Instagram và WhatsApp cho người dùng Việt.
Kỳ vọng trong tương lai
Dự án cáp quang của Meta dự kiến sẽ công bố chi tiết chính thức vào đầu năm 2025. Vào thời điểm đó, chúng ta sẽ có thêm thông tin về lộ trình thi công cụ thể, dung lượng truyền tải và những mục tiêu chiến lược dài hạn. Nếu dự án này thành công, nó có thể tạo ra một chuẩn mực mới cho cách các công ty công nghệ đầu tư vào hạ tầng mạng toàn cầu.
Câu hỏi thường gặp
Meta hiện sở hữu bao nhiêu tuyến cáp quang?
Meta hiện đồng sở hữu 16 tuyến cáp quang trên thế giới, nhưng đây là lần đầu tiên công ty sở hữu và kiểm soát độc quyền một tuyến cáp lớn.
Khi nào dự án cáp quang này hoàn thành?
Meta chưa công bố lộ trình hoàn thành cụ thể, nhưng dự kiến sẽ công bố chi tiết vào đầu năm 2025. Dự án được thực hiện theo từng đoạn, không phải toàn bộ cùng lúc.
Tuyến cáp này có ảnh hưởng gì đến người dùng Việt Nam?
Mặc dù lộ trình chính không qua Việt Nam, nhưng dự án này có thể cải thiện tốc độ kết nối đến các dịch vụ Meta tại khu vực Đông Nam Á, giúp người dùng Việt có trải nghiệm tốt hơn trên Facebook, Instagram và WhatsApp.
